چرا بعد از شکستگی یا ضربه پا تورم طولانی باقی میماند؟
علت ورم پا بعد از ضربه یا شکستگی ، مسئلهای شایع و قابل توجه در روند بهبودی بیماران است. درک صحیح از دلایل بروز این ورم، آگاهی از مدتزمان طبیعی تداوم آن، شناخت علائم خطر که میتوانند نشاندهندهی یک مشکل جدیتر باشند و همچنین آشنایی با روشهای کاهش ورم، نقش مهمی در مدیریت صحیح آسیب و پیشگیری از عوارض احتمالی دارد. در ادامه، هر یک از این موارد به صورت دقیق و قابل فهم توضیح داده میشود تا تصویر روشنی از روند طبیعی و غیرطبیعی تورم پس از آسیب ارائه گردد.
۱. علت علمی تورم (Edema) پس از آسیب یا شکستگی
وقتی پا (اندام تحتانی) دچار ضربه یا شکستگی میشود، چند اتفاق فیزیولوژیک رخ میدهد که بدن وارد مرحله التهاب حاد میشود. در این مرحله برای شروع ترمیم:
- عروق خونی بازتر میشوند تا سلولهای ترمیمی به بافت برسند.
- مایع و پلاسما از رگها به بافت اطراف نشت میکند.
- این فرآیند باعث ایجاد تورم کاملاً طبیعی میشود.
این تورم، بخشی از پاسخ دفاعی و ترمیمی بدن است و در روزها و هفتههای اول کاملاً طبیعی محسوب میشود.
۲. مدتزمان طبیعی تورم بعد از ضربه یا شکستگی پا
مدت ماندگاری تورم بستگی به شدت آسیب، نوع شکستگی و سن فرد دارد . البته تورم پا معمولاً بیشتر از سایر اندامها باقی میماند، زیرا:
- اثر جاذبه زمین باعث تجمع مایع در پا میشود. بخصوص اگر پا آویزان باشد
- پس از گچگیری یا بیحرکتی، پمپ عضلانی ساق ضعیف میشود.
- سیستم لنفاوی و وریدی زمان نیاز دارد تا دوباره به حالت طبیعی برگردد.
- مدت ۳ تا ۶ ماه تورم خفیف طبیعی است. همچنین تورم عصرگاهی که با استراحت یا بالا گرفتن پا کمتر شود، طبیعیتر است.
۳. چه زمانی تورم غیرطبیعی است؟ (علائم هشدار)
اگر تورم همراه با یکی از موارد زیر باشد، دیگر تورم ترمیمی نیست و باید بررسی شود:
- تورم همراه با درد شدید، قرمزی و گرمی موضعی که احتمال عفونت یا التهاب عمیق
- تورم ناگهانی و افزایش بیش از قبل پس از کاهش قبلی که احتمال ترومبوز ورید عمقی (DVT)
- تورم فقط در یک پا همراه با سنگینی و تغییر رنگ آبی/بنفش که احتمال اختلال در جریان وریدی یا لنفاوی
- بیحسی، گزگز یا کشش پوست زیاد زیر گچ که احتمال فشار زیاد یا سندرم کمپارتمان
- تورم همراه با ترشح زخم، تب یا تعریق شبانه که احتمال عفونت استخوان یا بافت نرم
- تداوم تورم بیش از ۶ ماه بعد از جوشخوردگی کامل که احتمال نارسایی لنفاوی یا وریدی مزمن
۴. چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در موارد زیر لازم است فوراً توسط پزشک یا متخصص ارتوپدی معاینه شوید:
- افزایش تورم پس از کاهش قبلی
- درد شدید حتی در حالت استراحت
- بیحسی یا گزگز انگشتان
- تغییر رنگ غیرطبیعی پوست ( رنگ آبی ، بنفش یا خیلی سفید )
- وجود تب، ترشح یا قرمزی منتشر
- تورم طولانیمدت بدون بهبود بعد از ۶ ماه
۵. چگونه میتوان تورم پا را کاهش داد؟
در مراحل طبیعی ترمیم میتونی با این روشها به کاهش ورم کمک کنید :
✔️ روشهای اصلی (RICE)
- استراحت (Rest): فشار مستقیم روی پا را کم کنید.
- یخ (Ice): ۲۰ دقیقه، ۲–۳ بار در روز در هفتههای اول.
- بانداژ (Compression): باند کشی سبک (نه خیلی سفت).
- بالا گرفتن پا (Elevation): بالاتر از سطح قلب در هنگام استراحت.
✔️ روشهای کمکی
ماساژ لنفاوی ملایم ( توسط فیزیوتراپیست )
حرکت تدریجی انگشتان و مچ پا برای فعال شدن پمپ عضلانی
مصرف پروتئین، ویتامین C و روی برای بهبود ترمیم بافت ها
ورم پا بعد از ضربه یا شکستگی معمولاً یک واکنش طبیعی بدن است، اما شناخت دلایل، مدتزمان طبیعی، علائم خطر و روشهای کاهش آن به شما کمک میکند روند بهبود را بهتر مدیریت کنید. اگر تورم شما بیش از حد طولانی شد، شدت یافت یا همراه با علائم هشدار بود، جهت بررسی دقیق تر یا دریافت برنامه درمانی اختصاصی ، به مطب دکتر مریم صداقت نیا متخصص ارتوپدی مراجعه کنید . جهت نوبت گیری با شماره 09925825398 تماس بگیرید و با پیج اینستاگرام drmaryam_sedaghatnia@ در ارتباط باشید . همچنین میتوانید از طریق لینک https://nobat.ir/26128 برای نوبت دهی آنلاین اقدام کنید .
اگر این مطلب برای شما مفید بود، پیشنهاد میکنیم مقالات دیگر را نیز مطالعه کنید: درد دنبالچه، آرتروز مفصل ران، انگشت ماشه ای، پوکی استخوان، هالوکس والگوس یا انحراف شست پا. همچنین درمان عارضه های مالت فینگر و جرسی فینگر، کلاب فوت یا پاچنبری، ژنوواروم و ژنووالگوم یا پای پرانتزی و ضربدری، کمبود ویتامین دی، کف پای صاف، سایت خانم دکتر مریم صداقت نیا متخصص ارتوپدی

